Ο της απάτης απαλλαγείς ή Το Κριτικόν (Iasi, 1754)primera traducción al griego moderno de la Primera parte de El Criticón de Baltasar Gracián.
ISSN: 0213-1986
Ano de publicación: 2020
Número: 41
Páxinas: 243-271
Tipo: Artigo
Outras publicacións en: Erytheia: Revista de estudios bizantinos y neogriegos
Resumo
The first Modern Greek translation of the Primera Parte of El Criticón appeared in 1754 in the Phanariot court of Iassy, capital of the Danubian Principality of Moldavia. This is a de verbo ad verbum Modern Greek version of the French translation by Guillaume de Maunory, L’homme détrompé ou Le Criticon (Paris: Collombat, 1696), signed by Ioannis Ralis, former Μέγας Στόλνικος in the court of Konstantinos Mavrokordatos.
Referencias bibliográficas
- AGATI, Χ. (2014), «La romanidad oriental moderna: Un testimonio del papel religioso y polίtico de la elite cristiana helenohablante de Constantinopla en el siglo XVIII», Classica Bolίviana. Revista de la Socίedad Bolivίana de Estudios Clάsicos 6, 171-204.
- ALVAR EZQUERRA, Μ. (2019), «Maunory, Guillaume de (ca. 1640-ante 1705)», en: Μ. Alvar Ezquerra, Biblioteca Virtual de lα Filologίa Española (BVFE):directorio bibliogrάfico de gramάticas, diccionarios, obras de ortografia, ortología, prosodia, métrica, diálogos e historia de lα lengua [https://www.bvfe.es/autor/10209-maunory-guillaume-de.html; consultado el 24.05.2019}.
- ΑΡΓΥΡΟΠ?ΥΛΟΥ, Ρ ·: Τ ΑΜΠΑΚΗ, Α. (2006), «Νεοελληνικός Διαφωτισμός», en:Ισrοpια τωv Ελληvωv, τ. 8: Ο Ελληνισμός υπό ξένη κυριαρχία 1453-1821, Αθήνα:Δομη, pp. 406-441.
- ΑΘΗΝΗ, Στ. (2004), «Η περίπτωση Baltasar Gracian y Morales», en: Τα άφθονα σχήματα ~ου παp~λθόvτος: ζητήσεις rης πολιτισμικής ιστορίας και rης θεωρίας rης λοyοτεχ;ιας: μvημη 'Αλκη Αγγέλου (Πρακτικά Ι' Επιστημονικής Συνάντησης, 3-6 Οκτωβpιον, 2002), Θεσσαλονίκη: University Studio Press, pp. 413-427.
- ΑΘΗΝΗ, Στ. (2010); :ΟΨεις της νεοελληνικής αφηγηματικής πεζογραφίας ηοο-Ι830, Αθήνα: Εθνικο Ιδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών [Βιβλιοθήκη Ιστορίας των Ιδεών, 7}.
- ΑΘΗΝΗ, Στ.-ΞΟΥΡΙΑΣ, Γ. (2015), Νεοελληνική Γραμματεία, Ι670-Ι830, Αθήνα: ΣΕΑΒ.
- Bibliotheca vivens: The libraries ofNikolaos Mavrokordatos (Ι680-η30).Α reconstruction, Sarris, Κ. (ed.), Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, vol. 11 (en prensa)
- BOUCHARD, J. (1974), «Les relations epistolaires de Nicolas Mavrokordatos avec Jean Le Clerc et William Wake», Ο Ερανιστής π, 67-92.
- BOUCHARD, J. (1982), «Nicolas Mavrokordatos et l'aube des Lumieres», Revue des Etudes Sud Est Europeennes 20, 237-240.
- BOUCHARD, J. (2005), «L'aube des Lumieres dans les pays roumains», La Revue Historique Institut de Recherches Nέohelliniques, vol. 11, 31-51.
- BOUCHARD, J. (2006), «Νeοελληνικός Πρώιμος Διαφωτισμός. Ορισμός και περιοδολόγηση», Κ:Πεpιοδικο Κριτικής Λογοτεχνίας και Τεχνών π, Αθήνα: Αλεξάνδρεια.
- CAMARIANO, Ν. (1940), Bt'blioteca Academiei Romάne. Catalogitl Manuscriselor Grecertί, vol. ΙΙ, Bucuresti: Monitorul Oficial si Imprimeriile Statului,Imprimeria Nationala.
- CAMARIANO-CIORAN, A. (1973), «Preciziίri si identificari privind unele traduceri romanesti din greaca (sec. al xvrπ-lea)», Revista de istorie ;i teorie literara 22/2, 274-278.
- CAMARIANO-CIORAN, A. (1974), Les Acadimie.r princieres de Bucarest et de Jassy et leurs professeurs, Thessaloniki: Institute for Balkan Studies.
- CARATASU, Μ. (2004), Catalogul Manuscriselor Grece;ti, vol. ΙΙΙ, Bucuresti: Societatea Romaniί de Studii Neoelene.
- CASTILLO DIDIER, Μ. (1998-1999), «La diglosia en la lengua griega», BFUCh 37,301-327.
- CASTILLO DIDIER, Μ. (2019), Eugenio Vulgaris y La Ilustraciόn griega, Santiago de Chile: Universidad de Chile, Centro de Estudios Griegos, Bizantinos y Neohelenicos "Fotios Malleros".
- COSTER, Α. (1947), Baltasar Graciάn, trad., prόl. y notas de R. del Arco y Garay, Zaragoza: Instίtuciόn Fernando el Catόlico-CSI C [versiόn origίnal «Baltasar Gracian (1601-τ658)», Revue Hispanique 76 (1913) 347-754}.
- Diccionario histόrico de la Compañia de Jesus. Biogrάjico-temάtico, Charles Ε. Ο' Neil Joaquίn Μ. Domίnguez (dirs.), 4 vols., Roma-Madrid: Institutum Historicum Unίversidad Pontificia Comillas, 2001.
- DIMA DRAGAN, C. (1974), «La bibliophilie des Mavrocordato», en: Symposium "L'Epoquephanariote" (π-2, octubre Ι970), Tesalόnica: lnstitute for Balkan Studies, pp. 209-216.
- DIMA DRAGAN, C. (1977), «Biblioteca Mavrocordatilor de la Miiniίstirea Vaciίresti-intre legenda si aclevar», Βίsαίω Ortodoxa Romdna 9-12, Bucuresti.
- DIMA DRAGAN, C. (1979), «Le Siecle d'or de la bibliophilie roumano-grecque (la periode phanariote, 1711-1821)», Δέκατον Διεθνές Συνέδριον Βιβλιοφίλων (Αθήνα, 30 Σεπτεμβpίον-6 Οκτωβρίου Ι977), Αθήνα: Βιβιλάκης, pp. 49-50.
- ΔΗΜΑΡΑΣ, Κ. Θ. (1989), Νεοελληνικός Διαφωτισμός, Αθήνα: Ερμής [Νεοελληνικά Μελετήματα, 2}.
- DINU, Τ. (2007), «Η εικόνα του ηγεμόνας στο Βίο του Κωνσταντίνου Μανpοκοpδάτσν του Πέτρου Δεπάσrα rου Πελοποννησίου», en: Ο ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην εποχή τον διαφωτισμού και στον εικοστό αιώνα: πρακτικά τον Γ' Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπονδών (ΕΕΝΣ) (Βονκονpέστι, 2-4 Ιουνίου 2006), vol. 1, pp. 115-125.
- GAGLIARDI, D. (2014), «Α vueltas con la ineclίta Piedra del parangόn politico», Studia Aurea 8, 387-416.
- GRACIAN, Β. (1931), L'homme dέtrompi ou Le G'riticon, trad. de Guillaume de Maunory, intr. de Adolphe Coster, Paris: Ubrairie Stock.
- GRACIAN, Β. (2016), ΕΙ Critίcόn, ed. crίtica de L. Sanchez Lailla y Jose Ε. Laplana, notas de Μ'. Pilar Cuartero,Jose Ε. Laplana y L. Sanchez Laίlla, 2 vols., Zaragoza: Instituciόn Fernando el Catόlico-Diputaciόn Provincial de Zaragoza.
- HURMUZAKI, Ε. (1909), Documente privitoare !α Istoria Romάnilor. vol. ΧΙΙΙ. Texte Grecesti, Papadopulos-Kerameus, Α. (ed.), Bucarest: Ministerului Cultelor si Instructiei Publice si Ale Academiei Romane.
- IORGA, Ν. (1914), «Pilda bunilor domni dίn trecut fatade scoala romaneasca», Analele Academia Romάna. Memoriile seectiunii istorice 37/2, 77-120.
- IORGA, Ν. (1926), «Stiri nouii despre biblioteca Mavrocordatilor sί despre viean munteneascii in timpul lui Constantin Vodii-Mavrocordat»,Analele Academia Romanii. Memoriile sectiunii istorice,ser.IIΙ, tom. VI, 6.
- ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗ, Α. (1982), Οι Έλληνες Λόγιοι στη Βλαχία, Θεσσαλονίκη: Ι.Μ.Χ.Α.
- ΚΕΧΑΓΙΟΓΛΟΥ, Γ. (1995), «Νεοελληνική αφηγηματική λογοτεχνία και ξένες παραδόσεις. Η ποικιλία των "ανατολικών" και "δυτικών" συμβόλων κατά τον 18ο αιώνα», en: Πρακτικά Α' Διεθνούς Συνεδρίου Συγκριτικής Γραμματολογίας. Σχέσεις της ελληνικής με τις ςένες λογοτεχνίες (28 Νοεμβρίου-1 Δεκεμβρίου 1991), Αθήνα: Δόμος, pp. 67-83.
- ΚΕΧΑΓΙΟΓΛΟΥ, Γ. (2007), Μιχαήλ Τσερβάντες, Ο επιτήδειος ευγενής δον Κισότης της Μάντσας. Ηπρώτη γνωστή ελληνική μετάφραση, Γ. Κεχαγιόγλου και Α. Ταμπάκη (εισαγωγή), Γ. Κεχαγιόγλου (κείμενο, γλωσσάρι & πίνακας κύριων ονομάτων), Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών, vol. 99.
- ΚΕΧΑΓΙΟΓΛΟΥ, Γ. (ed.) (2001), Πεζογραφική Ανθολογία. Αφηγηματικός γραπτός λόγος: «Από τη Γαλλική Επανάσταση ως τη δημιουργία του ελληνικού κράτους», τ. Β', Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών
- KITROMILIDES, Ρ. Μ. (2013), Enlightenment andRevolution. The Makingof Modern Greece, Harvard: UP.
- KITROMILIDES, Ρ. Μ. (2016), «The Enlightenment and the Orthodoxworld: historiographical and theoretical challenges», en: Paschalis Μ. Kitromilides (ed.), Enlightenment and Religion in the Orthodox World, Oxford: Voltaire Foundation {Oxford University Studies ίη the Enlightenment}, pp. 5-16.
- ΚΡΙΑΡΑΣ, Ε. (1954), «Γαβριήλ Καλλονάς, μεταφραστής έργων του Locke και του Gracian», Ελληνικά 13, 294-314.
- LITZICA, C. (1909), BibliotecaAcademiei Romane. Catalogul Manuscriptelor Grecestί, vol. Ι, Bucure~ti: Edψunea Academiei Romane, Instit. de Arte Grafice «CAROL GOBL» S-r Ι. St. Rasidescu, vol. Ι.
- LOΡΕΖ VILLALBA, Μ. (2001), «Las ensefianzas de la Ilustraciόn Neogriega», Erytheia 22, 213-228.
- MACKRIDGE, Ρ. (2013), Γλώσσα και εθνική ταυτότητα στην Ελλάδα, η66-1976, Γ. Κονδύλης (μτφρ.), Αθήνα: Πατάκης.
- MAKRIDES, V. (2016), «The Enlightenment ίη the Greek Orthodox East: Appropriation, Dilemmas, Ambiguities», en: Paschalis Μ. Kitromilides (ed.), Enlightenment and Religion in the Orthodox World, Oxford: Voltaire Foundation {Oxford University Studies ίη the Enlightenment}, pp. 17-37,
- MARIN CASAL, G. (2010), «Tras las huellas griegas de Don Quijote en sus andanzas por Bucarest, Esmirna, Trieste, Constantinopla, Nueva York y Atenas», Bulletin of the Cervantes Society of América 30. 1, 4 7-86.
- ΜΑΥΡΕΛΟΣ, Ν. (2007), «Νικόλαου Μαυροκορδάτου, Φιλοθέου Πάρεργα: Η μυθοπλαστική εγκυκλοπαίδεια ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση», en: Κ. Dimadis (ed.), The Hellenic world between the Enlightenment Era and the 20th century. Acts of the ΙΙ Ι International Conference of the European Society of Modern Greek Studies (Bucharest,June 2-4, 2006), vol. Α, Athens: Ellinika Grammata,pp. 99-113 http://www.eenscongress.eu/?maiin___page=1&main_lang=de&eensCongress_cmd=showPaper&eensCongress_id=28
- ΜΑΥΡΕΛΟΣ, Ν. (2014), «"Πάρεργον", "Παίγνιον" και "Διηγηματική εγκυκλοπαίδεια": Ο "ναρκισσισμός" της νεοελληνικής δημιουργικής πεζογραφίας ως όχημα της πρώιμης νεοτερικότητας (1716-1866)», en: Πρακτικά του Ε' Συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών με Θέμα: «Συνέχειες, ασυνέχειες, ρήςεις στον ελληνικό κόσμο (1204-2014)" (Θεσσαλονίκη 2-5 Οκτωβρίου 2014), τ. 2,Athens: European Society of Modern Greek Studies, pp. 581-597. http://www.eens.org/EENS_congresses/2014/ mavrelos_nikos.pdf
- ΜΑΥΡΕΛΟΣ, Ν. (2016), «Η Επαρχία της Ανυπάρκτου». Είδη, διακείμενα, γλώσσα και νεοτερική ιδεολογία στην Αληθή Ηστορία («Ανώνυμος του η89»), Αθήνα: Σοκόλης.
- ΜΑΥΡΕΛΟΣ, Ν. (2017), «Η "ναρκισσιστική αφήγηση" της πρώιμης νεοτερικότητας και η περιοδολόγηση της ελληνικής δημιουργικής πεζογραφίας», en: Πρακτικά 8ου Συνεδρίου Μεταπτυχιακών Φοιτητών και Υποψηφίων Διδακτόρων του τμήματος Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (8-10 Ιουλίου 2015), τ. Α'-Βυζαντινή Φιλολογία, Νεοελληνική Φιλολογία, Αθήνα, pp. 123-140.
- MAVRELOS, Ν. (2011), «Les Loisirs de Philothέe de Nicolas Mavrokordatos. Le dialogue des genres dans une "espece de roman" et le jeu entre la fonction ludique et serieuse», Revue des Etudes Neo-Hellέniques, nouvelle serie 7, 59-79.
- MAVROKORDATOS, Ν. (2017), Φιλοθέου Πάρεργα, ed. de J. Bouchard, prol. de Κ. Th. Dimaras, trad. de Κ. Chatzopoulos, Αθήνα: Δήμος Φιλοθέης Ψυχικού, Ενορία Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού.
- ΜΕΓΑΣ, Α. Ε. (1925), Ιστορία του γλωσσικού ζητήματος. Μέρος Α': Αιώνες γλωσσικών αλλοιώσεων ήτοι πρώται αρχαί και πορεία της yραφομένης Νεοελληνικής Γλώσσης (Joo π.Χ.-η50 μ.Χ.), Αθήνα: Ι. Δ. Κολλάρος & Σια.
- ΜΕΓΑΣ, Α. Ε.(1927), Ιστορία του γλωσσικού ζητήματος. Μέρος Β ': Αιώνες γλωσσικών συζητήσεων(1750-1926), Αθήνα: Ι. Δ. Κολλάρος & Σια.
- MIH0RDEA, V. (1941), «Biblioteca domneasca a Mavrocordatilor. Contributii la istoricul ei», Analele Academiei Romane. Memoriile Sectiunii istorice, ser. ΙΙΙ tom. ΧΧΙΙ, 16, 359-371.
- MYR0GIANNIS, Str. (2012), The Emergence of α Greek Identity (1700-1821), Cambridge: Cambridge Scholars Publishing.
- ΜΥΣΤΑΚΙΔΗΣ, Β. Α. (1928), «Οι Ράλ(λ)αι», Επετηpίς Εταιρείας Βυζαντινών Σπουδών 5, 257-282.
- OMATOS, Ο. (2006), «"Οι τύχες του Δον Κισσότη" en un nuevo manuscrito del siglo ΧΙΧ», Erytheia 27, 167-185.
- PAJARES lNFANTE, Ε. (1996), «La teorίa de la traducciόn en el siglo XVIII», Livius 8, 165-174.
- ΡAPACOSTEA-DANIELOPOLOU, C.(1974), «Manuscrits italo-grecs de la bibliotheque de l'Academie de la Republique Socialiste de Roumanie», Ο Ερανιστής π, 125-136.
- ΡAPACOSTEA-DANIELOPOLOU, C (1990), «Preoccupations livresques de Scarlat Mavrocordat dans un manuscrit de l'Academie Roumaine», Revue des Etudes Sud-Est Europeennes 28, 29-37.
- ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ-ΚΕΡΑΜΕΥΣ, Α. (1909), «Δύο κατάλογοι ελληνικών κωδίκων εν Κωνσταντινουπόλει. Της Μεγάλης του Γένους Σχολής και του Ζωγραφείου», Bulletin de l'Institute Archiologique Russe α Constantinople 14, 33-85.
- ΠΕΧΛΙΒΑΝΟΣ, Μ. (2010), «Ο ελλαδικός δημοτικισμός», en: Ιστορία της ελληνικής γλώσσας, Μ. Ζ. Κοπιδάκης (επιμ.), Αθήνα: ΜΙΕΤ, pp. 228-229.
- PIPPIDI, Α. (1974), «Mysticisme et rationalisme au Phanar: le cas de Daniel de Fonseca», The GleanerII, 175-196.
- PIPPIDI, Α. (1997), «Manuscritos bizantinos de la biblioteca de los Mavrocordato», en: Ρ. Badenas-A. Bravo- Ι. Perez (eds.), Επίγειος Ουρανός. Εl cielo en Ια tierra. Estudios sobre el monasterio bizantino, Madrid:CSIC {Nueva Roma 3}, pp. 331-340.
- PISSIS, Ν. (2020), «La bibliotheque princiere de Nicolas Mavrokordatos: pratiques de collection et de lecture», en: Α. Binggeli-M. Cassin-M. Detoraki-A. Lampadaridi (dirs.), Bibliotheques grecques dans l'empire ottoman, Turnhout: Brepols.
- ΡΟΥΣΣΟΣ-ΜΗΛΙΔΩΝΗΣ, Μ. (1989), «Αποστολή Ιησουϊτών στη Μακεδονία το 170 και 180 αιώνα», Μακεδονικά 27/1, 32-62.
- SAEZ RIVERA, D. (2015), «L 'homme detrompe ο la primera traducciόn de ΕΙ Criticόn al frances, por el gramatico Maunory finales del siglo XVII», Rivista Internazionale di tecnica della traduzione 17, 61-90. 270
- ΤΑΒΑΚΙ, Α. (1997), «Ideas y teorίas sobre la traducciόn en el ambito griego delsiglo XVIII», Trans 2, 55-63.
- ΤΑΜΠΆΚΗ, Α. (2001), «Χειρόγραφες μεταφράσεις του Διαφωτισμού. Η πρόσληψη των δυτικοευρωπαϊκών λογοτεχνικών ειδών», Σύyκpιση/Comparaison 12, 7-28.
- ΤΑΜΠΆΚΗ, Α. (2007a), «Πρώιμη πρόσληψη του Δον Κιχώτη στα ελληνικά γράμματα: η συμβολή των Φαναριωτών», en: Ο ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην εποχή του διαφωτισμού και στον εικοστό αιώνα: πρακτικά του Γ' Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών (Βουκουρέστι, 2-4 Ιουνίου 2006), Κωνσταντίνος Α. Δημάδης(επιμ.), Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, vol. Ι, pp. 187-200.
- ΤΑΜΠΆΚΗ, Α.(2007b), «Νεοελληνικός διαφωτισμός: η διαμεσολάβηση του μεταφραστικού εγχειρήματος», en: Ιωσήφ Βιβιλάκης (επιμ.), Στέφανος: τιμητική πpοσφοpά στον Βάλτερ Πούχνεp, Αθήνα: Ergo, pp. 1255-1267.
- VV.AA. (1990), Ιστορία του Ελληνικού έθνους, τ. ΙΒ', Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών.
- YLLERA, Α. (1991), «Cuando los traductores desean ser traidores», en: Μ." Luisa Donaire-Fr. Lafarga (eds.), Traducciόn y adaptaciόn cultural: España-Francia, Oviedo: Univ. de Oviedo, pp. 639-655